Introduction
Οι Σταυροφορίες ήταν μια σειρά στρατιωτικών εκστρατειών που οργανώθηκαν από τους πάπες και τις δυτικές Χριστιανικές δυνάμεις με σκοπό να πάρουν από τους Μουσουλμάνους τον έλεγχο της Ιερουσαλήμ και των Αγίων Τόπων και, έπειτα, να υπερασπιστούν αυτές τις κτήσεις τους. Υπήρξαν οκτώ μεγάλες επίσημες σταυροφορίες μεταξύ του 1095 και του 1270, όπως ακόμα και πολλές ανεπίσημες. Η Τέταρτη Σταυροφορία (1202-1204), με κάποιο τρόπο, κατάφερε να θέσει την Κωνσταντινούπολη, τη σπουδαιότερη Χριστιανική πόλη του κόσμου, ως βασικό της στόχο. Οι παπικές φιλοδοξίες, η απληστία των Βενετών και ένας αιώνας αμοιβαίας καχυποψίας του Ανατολικού και του Δυτικού τμήματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας δημιούργησαν μια εχθρότητα που είχε ως αποτέλεσμα τη λεηλασία της πρωτεύουσας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το 1204.
Task
ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
· Να έρθουν οι μαθητές/τριες σε επαφή και να εξοικειωθούν με την έννοια της Σταυροφορίας και τα βασικά πρόσωπα που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο.
· Να μάθουν ποιοι ήταν οι Σταυροφόροι – την οικονομική τους κατάσταση και τις φιλοδοξίες.
· Να κατανοήσουν τα βαθύτερα κίνητρα, τις επιδιώξεις και τους στόχους για τους
οποίους έγιναν οι Σταυροφορίες.
· Να γνωρίσουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η Άλωση της Κωνσταντινούπολης.
· Να συνειδητοποιήσουν τις συνέπειες των Σταυροφοριών.
· Να μπορούν να αξιοποιούν τους χάρτες ως ιστορικές πηγές και να είναι σε θέση να παρακολουθούν την εξέλιξη των γεγονότων.
ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
· Να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές/τριες την αναγκαιότητα κριτικής αξιολόγησης των πηγών για την απόκτηση της ιστορικής γνώσης.
· Να δραστηριοποιηθούν στη διερευνητική-βιωματική μάθηση.
· Να εκτιμήσουν την αποτελεσματικότητα της συνεργατικής μάθησης.
Process
Οι μαθητές πηγαίνουν στο εργαστήριο πληροφορικής, όπου έχουν εγκατασταθεί τα φύλλα εργασίας. Αφού έχουν ήδη χωριστεί σε πέντε ανομοιογενείς ομάδες των πέντε ατόμων από την καθηγήτρια, κάθονται ανά ομάδα στους υπολογιστές, γίνεται μια σύντομη παρουσίαση της διδακτικής ενότητας και στη συνέχεια οι μαθητές απαντούν στα φύλλα εργασίας που βρίσκουν στους υπολογιστές τους. Η καθηγήτρια συντονίζει το έργο των ομάδων, κινητοποιεί τους μαθητές να υποβάλλουν ερωτήσεις και τους καθοδηγεί.
Ακολουθούν τα φύλλα εργασίας ανά ομάδα:
1η Ομάδα
Υποστηρικτικό Υλικό:
Σταυροφορίες
Δραστηριότητα: Διαβάστε προσεκτικά το κείμενο και διατυπώστε τον ορισμό των σταυροφοριών. Ο ορισμός, για να είναι πλήρης θα πρέπει να απαντά στα εξής ερωτήματα: τι ήταν, με ποιο σκοπό έγιναν, ποιον αιώνα ξεκίνησαν και μέχρι ποιον αιώνα πραγματοποιήθηκαν, γιατί ονομάστηκαν έτσι.
2η Ομάδα
Υποστηρικτικό Υλικό:
«Ο πάπας κηρύσσει τη Σταυροφορία», στο: Ιστορία του Μεσαιωνικού και Νεότερου κόσμου, Β΄ Λυκείου (Γενικής Παιδείας):
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-B131/756/4972,22661/
Όταν οι σταυροφόροι κατέστρεψαν την Κωνσταντινούπολη! (βίντεο)
https://www.youtube.com/watch?v=azrXzjy-tss&t=95s
Δραστηριότητα:
Αφού διαβάσετε τις ιστορικές διαπιστώσεις των παραπάνω πηγών, να διατυπώσετε επιγραμματικά τους πραγματικούς λόγους, για τους οποίους, κατά τη γνώμη σας, οι Σταυροφόροι έφτασαν έξω από τα τείχη της Πόλης και τελικά την κυρίευσαν.
3η Ομάδα
Υποστηρικτικό Υλικό:
Δραστηριότητα: Αναζητήστε στο διαδίκτυο σε μία από τις παραπάνω διευθύνσεις δύο εικόνες για τις σταυροφορίες πληκτρολογώντας « σταυροφορίες» ή «crusades». Οι εικόνες θα πρέπει να συνοδεύονται από σύντομα σχόλια/λεζάντες που θα εξηγούν το περιεχόμενο ή την προέλευση τους.
4η Ομάδα
Υποστηρικτικό Υλικό:
Χάρτης Σταυροφοριών, Μαθησιακά αντικείμενα, Φωτόδεντρο:
http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/8975
Δραστηριότητα: Μελετήστε το ιστορικό υλικό, παρακολουθήστε στον χάρτη τις αντίστοιχες πορείες-κινήσεις των Σταυροφόρων και ετοιμάστε μία παρουσίαση για την ολομέλεια η οποία θα περιλαμβάνει τις περιοχές των πρώτων τεσσάρων Σταυροφοριών.
5η Ομάδα
Υποστηρικτικό Υλικό:
Όταν οι σταυροφόροι κατέστρεψαν την Κωνσταντινούπολη! (βίντεο)
https://www.youtube.com/watch?v=azrXzjy-tss&t=95s
Η Δ΄ Σταυροφορία
Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού
Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Κωνσταντινούπολη
Δραστηριότητα:
Ετοιμάστε μία παρουσίαση για την ολομέλεια η οποία θα περιλαμβάνει τα στοιχεία που έχετε συγκεντρώσει για τα ακόλουθα ερωτήματα:
α) Ποια ήταν η κατάσταση στο Βυζάντιο πριν τη Δ΄ Σταυροφορία;
β) Ποιος ήταν ο εμπνευστής της;
γ) Ποιο στόχο είχε;
δ) Ποιος ανέλαβε την προετοιμασία της;
ε) Πότε και με ποια αφορμή αποφασίστηκε οι Σταυροφόροι να κατευθυνθούν προς την Κωνσταντινούπολη;
Evaluation
Η δράση αξιολογήθηκε θετικά από τους μαθητές/τριες που συμμετείχαν σε αυτή. Ανέλαβαν πρωτοβουλίες, εξασκήθηκαν στη συνεργασία, ενισχύθηκε η αυτοπεποίθησή τους καθώς εξοικειώθηκαν με τη δημόσια παρουσίαση.
Conclusion
Η χρήση της μεθόδου της ιστοεξερεύνησης ενίσχυσε το ενδιαφέρον και τη συμμετοχή των μαθητών στο μάθημα της ιστορίας.
Credits
Οι διαδικτυακές πηγές αναφέρονται στα φύλλα εργασίας της ενότητας Process.
Teacher Page
4ο Γυμνάσιο Τρίπολης
Σχ. Έτος: 2024-2025
Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χονδρουδάκη Μαρία - Φιλόλογος
Τάξη: Β΄ Γυμνασίου
Η ιστοεξερεύνηση ολοκληρώθηκε σε 4 διδακτικές ώρες:
1η ώρα: παρουσίαση σχεδίου και φύλλων εργασίας στην τάξη στον διαδραστικό πίνακα
2η ώρα: συμπλήρωση φύλλων εργασίας στο εργαστήριο πληροφορικής - ετεροπαρατήρηση από συναδέλφους
3η ώρα: παρουσίαση φύλλων εργασίας από τους μαθητές στο εργαστήριο πληροφορικής - ετεροπαρατήρηση από συναδέλφους
4η ώρα: αξιολόγηση της δράσης από τους μαθητές στην τάξη μέσω στοχευμένης συζήτησης