Introduction
https://drive.google.com/file/d/1b3943tth3W52GGgubzFpOzYIaigZGNSj/view?usp=sharing
https://drive.google.com/file/d/1b3943tth3W52GGgubzFpOzYIaigZGNSj/view?usp=sharing
https://drive.google.com/file/d/1b3943tth3W52GGgubzFpOzYIaigZGNSj/view?usp=sharing
Intshayelelo
Isifundo sanamhlanje simalunga nentsomi.
Kulindeleke ukuba abafundi bakwazi:-
-ukuhlalutya intsomi
-bazazi iimpawu zentsomi
-bazazi iindidi zentsomi
-bawazi amanqanaba wezahluko zentsomi
Task
PHENDULA LE MIBUZO ILANDELAYO MALUNGA NENTSOMI
UMBUZO 1 [8]
1.1 Yintoni intsomi? (2)
1.2 Chaza iindidi zentsomi zibembini. (2)
1.3 Xela iimpawu esibona ngazo ukuba intsomi yintsomi. Impendulo yakho mayinamathele kulamanqanaba
(a) Intshayelelo (2)
(b) Isiphelo (2)
UMBUZO 2 [6]
2.1 Thatha nayiphi na intsomi oyithandayo yesiXhosa uze uphendule le mibuzo ilandelayo:-
(a) Chaza ukuba yintoni unobangela wokwenzeka kwezinto ezenzekileyo kule ntsomi. (2)
(b) Sithini isiphumo sezinto ezenzekileyo? (2)
(c) Yintoni oyifunde kule ntsomi? (2)
Process
Umzekelo wentsomi
Iintsomo
Impawu zentsomi
- EsiXhoseni eli gama lithi 'ntsomi' libhekiselele kwiindidi ngeendidi zeentsomi ezazibaliswa okanye ezisabaliswa ngumakhulu okanye ezibhaliweyo. Iintsomi zesiNgesi zinamagama ahlukileyo achaza udidi lwentsomi nganye. EsiXhoseni anqongophele la magama afumaneka esiNgesini, ngoko zonke iindidi zeentsomi esiXhoseni sizibopha ngegama elithi 'ntsomi'.
Isiqalo sentsomi
Umbalisi-ntsomi utsala iingqondo zabaphulaphuli ngokuqala ngohlobo olwenza umdla. Nantsi imizekelo eqhelekileyo, "Kwathi ke kaloku ngantsomi". "Kwathi ke kaloku". "Kwakhe kwakho". "Mandulo kwakukho". Ingulowo nalowo umbalisi unesimbo sakhe sokubalisa.
Umdla entsomini wenziwa yintshukumo eyenziwa ngulowo uyibalisayo. Umbalisi olichule uyakwazi ukubonakalisa imeko yonkxunguphalo okanye yolonwabo ngenkangeleko yobuso, intshukumo yezandla okanye umzimba.
Le yinto enyanzelekileyo entsomini kuba yindlela eqalayo, iqala nje intsomi. Iqala ngengxoxo. Umbalisi umema abaphulaphuli ngokuthi, "kwathi ke kaloku". Abaphulaphuli baphendule ngelithi, "Chosi ntsomi" okanye "Chosi" okanye "Chosi, chosi ungaphum'iimpondo" xa kubaliswa emini.
Isakhiwo sentsomi
Iingcali ezithile kuncwadi ziyivelele indima yesakhiwo sentsomi. Ezinye zisahlule isakhiwo sentsomi ngokwala manqanaba alandelayo:
- Imfuno: Apha kukho into enqabileyo efunekayo eluntwini okanye ezilwanyaneni.
- Isivumelwano: Kwenziwa iinzame zokuhlangabezana nentswelo leyo. Akukwazeki ukuhlala izinto zingalunganga.
- Ukudubaduba: Kubakho into, umntu okanye isilwanyana esiphazamisa, sidubadube, saphule isivumelwano ebekufikelelwe kuso sisininzi.
- Iinzame: Kwenziwa iinzame zokulwa nomdubadubi.
- Isiphumo: Isiphumo sisenokuba sihle okanye sibe sibi.
- Ukusinda: Umdubadubi usenokusinda okanye abanjwe, ukanti nabantu okanye izilwanyana zinokusindisa, zilunge iimfuno.
Abalinganiswa
Abalinganiswa entsomini ngabantu, iintaka nezilwanyana. Umbalisi entsomini uba sisinxada-nxada esimela bonke aba balinganiswa ngokudlala iindawo zabo bonke. Le nto uyenza ngokusebenzisa intetho-ngqo nangokuguqula ilizwi ngokutsala iingqondo zabaphulaphuli ukuze babe nomfanekiso wezinto ekubaliswa ngazo.
Evaluation
Indlela yokumakisha nezinto utitshala azakuzijonga xa emakisha.
| IMIBUZO | Amanqaku | Okulindelekileyo |
| 1.1 | (2) | Impendulo ecacileyo necacisa intsomi |
| 1.2 | (2) | Iindidi zeentsomi ezimbini |
| 1.3 | (4) |
Indlela ecacileyo esibona ngayo ukuba intsomi iyaqala nendlela ecacileyo esibona ngayo ukuba intsomi iyaphela |
UMBUZO 2
Yonke imibuzo iphendulwe (umfundi uphendula ngokoluvo lwakhe ngokuba ubezibhalela intsomi yakhe ethandwa nguye)
(6)
Conclusion
Njengokuba sikuncwadi lwemveli ngomso sizakugxila kakhulu kumaqhalo nezaci kunye nentsingiselo ngoba sizakudibana nayo kwiimviwo zethu zokuphela konyaka.
Funda kulomboniso ulandelayo ukuze wandule ukulungiselela ungomso.
Amaqhalo nezaci kwakunye nentsingiselo
Isala kutyelwa sibona ngolophu:
Kuxa uxelelwa ungevi.
Ucwethe:
Nocwethe uzibona ubukhulu; Libhekisele kumntu ozibona ubukhulu engenanto.