Introduction
Goeie Dag Klas.
Kyk die volgende Video wat die inleiding is tot vandag se les, daarna sal die volgende opdrag volg
Task
Date 30 AUGUST
Marks 26
Vraag 1 [4]
Pas die definiesie by die term en skryf jou antwoord in die kolom wat vir jou gegee is.
| Term | Definisie |
|---|---|
| 1.1. Literêre | A. ñ vraag vra, maar nie ñ antwoord verwag nie. |
| 1.2. Retoriese vraag | B. hoe vinnag of stadig jy lees. |
| 1.3. Tempo | C. ñ teks wat deel van letterkunde is. |
| 1.4. Vergelyking | D. twee goed langs mekaar plaas en vergelyk. |
Vraag 2
|
Ek het ñ huisie aan die Rand. Dis nag. Ek het my huisie tweemanhoog ommuur: in draad gespan; ñ kopbeen sê: Bly weg ! Dit is ñ fort waar ek my sans verskans.
Daarbuite hoor ek mense hardloop, skote knal, deure klap,rubberbande snerp op teer. Dan stilte. Daarbuite hoor ek ruite val (of is dit binne waar diefwering makeer?)
Ek het ñ huisie aan die Rand. Dis nag. My huis, my paradys, bly lekker onversteur. Kyk hoe blink die koppe aan my draad: Tot hier dring niemand, maar niemand deur.
Ek het ñ huisie aan die Rand. Dis nag. Die alarm by die Trellidor hou knipoog wag. |
2.1. Dis nag (Reël 1)
2.1.1. Gee die denotatiewe betekenis van die woorde. [2]
2.1.2. Gee die konnotatiewe betekenis van die reël. [2]
2.2. Kyk na reël twee en benoem die stylfiguur wat daar voorkom. [1]
2.3. ñ Kopbeen sê: Bly weg !. (reël). Watter beeldspraak is dit? [2]
2.4. Gee twee voorbeelde van onomatopee. (strofe 2 ) [4]
2.5. Identifiseer die beeldspraak die beeldspraak wat hier voorkom. skryf slegs die letter neer. [1]
Reël 6: "... rubberbande snerp op teer."
A. Hiperbool
B. Eufimisme.
C. Personifikasie.
D. Klanknabootsing.
2.6. Verduidelik die personifikasie in reël 14. [3]
2.7. Gee ñ voorbeeld van wat Hiperbool is? [1]
Vraag 3 [10]
Ontleed die volgende gedig en en maak gebruik van jou notas om jou te help.
|
Ek is ñ lemoen Sny my skil met jou lemme, skeur die wit punster tot waar jy wil. Ruk die skrewe uitmekaar, tot waar die vesels die sap bewaar, En die soet sal by jou smaakliere insink: skerper, dieper, as wat jy aanvanklik dink ... |
Process
Nadat jy na die video gekyk het skryf die volgende belangrike notas in jou werkboek oor.
Strofebou :
Versreëls wat saam gegroepeer is ( soos ñ paragraaf in prosa)...
| Koeplet | bestaan uit twee versreëls |
| Tersiene | bestaan uit drie versreëls |
| Kwatryn | bestaan uit vier versreëls |
| Sestet / Sekstet | bestaan uit ses versreëls |
| Oktaaf | bestaan uit ag versreëls |
Rymskema :
Binnerym - Waar een woord/ beklemtoonde lettergreep met die eindwoord of beklemtoonde lettergreep in dieselfde versreël rym.
Dit word steeds gebruik, ook in die vrye vers. Bv : “ die kaart was gekrap die batterye pap” (uit kontak)
Eindrym - Rymklanke kom aan die einde van die versreëls.
Figuurlike betekenis - Woorde of frases wat figuurlik gebruik word om ñ sekere effek of konnotatiewe betekenis te hê .
Bv. Idiome , vergelykings en personifkasie
Letterlike betekenis - Die eenvoudigste, mees direkte betekenisvan woord (woordeboekbetekenis)
Tema - Die tema is die sentrale idee of hoofgedagte. Wat het die digter laat besluit om hierdie gedig te skryf?
Boodskap - Die boodskap is gewoontlik die lewensles wat ñ leser uit die gedig aflei.
Beeldspraak - Taaluiting wat van figuurlike taal gebruik maak. Bv: vergelyking , metafore en personifikasie
Stylfigure - Afwykings in woordgebruik om groter krag aan skryfwerk te verleen. Bv : Hipperbool, elisie, inversie, paradoks,sarkasme
Hiperbool - Doelbewuste oordrywing, om iets groter as wat dit werklik is , voor te stel.
Ironie - Woordgebruik waarmee ñ mens die teenoorgestelde sê van wat jy bedoel/ verwag.
Alliterasie en Assonansie:
Alliterasie - Dieselfde medeklinkers of konsonat in beklemtoonde lettergrepe word in dieselfde versreël herhaal. Bv : Sannie sê sannie sal sewe sakke sout sleep sonder om te sê sy sal sleep swaar
Assonansie - Herhaling van klinkers of vokale in beklemtoonde lettergrepe in twee of meer woorde. Bv : my oupa is ouer as google. Jy moes elke feit gaan naslaan
Beklemtooning - Ñ woord wat belangrik is, word op baie verskillende maniere onder die leser se aandag gebring. Bv : alleenplasing,
Retoriese vraag - Ñ vraag waarop die antwoord nie verwag word nie of die spreker beantwoord dit self.
Wanneer jy klaaar deur hierdie notas gelees het is jy gereed om die oefening te doen. Sterkte !!
Evaluation
| VRAAG | PUNT |
| Vraag 1 | 4 |
| Vraag 2 | 16 |
| Vraag 3 | 10 |
| TOTAAL | 26 |
Conclusion
Opsomming van die les.
Hierdie les het gehandel oor Literêre aspekte en kenmerke.
Sodra jy deur hierdie notas gewerk het moet jy dit kan gebruik om ñ gedig te ontleed.
Ons volgende les sal ñ gedig wees : Sprokie vir ñ Stadskind deur Koos du Plessis
Luister hierdie liedtjie tervoorbereiding van ons volgende les